Flanders (1302) groat
This specimen was lot 1272 in Jean Elsen sale 164 (Brussels, March 2026), where it sold for €4,800 (about US$6,683 including buyer's fees). The catalog description[1] noted,
"VLAANDEREN, Graafschap, Willem van Gulik, regent (1302), biljoen groot met stadspoort, Dendermonde. Vz/ Kort gevoet kruis. Binnenomschrift: + WIL': DE: IVLIACO. Kz/ + MONETA DEREMOE Brabantse stadspoort in een boord van twaalf cirkelbogen met lelies. Uiterst zeldzaam. Barstje. Vlekjes kopergroen. Zeer Fraai. (county of Flanders, William of Jülich, regent in 1302, billon groat with the city gate, Dendermonde mint. Obverse: short cross with two line inscription; reverse: city gate within a border of twelve circular arches with lilies. Extremely rare, planchet crack, some verdigris, Very Fine.)
Door zijn huwelijk met Mathilde van Bethune kon Gwijde van Dampierre de heerlijkheden Bethune en Dendermonde toevoegen aan zijn Vlaamse bezittingen, om ze later te schenken aan zijn oudste zoon Robrecht van Bethune. Tijdens de roerige periode die volgde op de invasie van Vlaanderen door het Franse leger, het op bevel van de Franse koning gevangen zetten van Gwijde van Dampierre en Robrecht van Bethune, en tenslotte de overwinning tijdens de Gulden Sporenslag in 1302, werd het regentschap kortstondig overgedragen aan Willem van Gulik, de kleinzoon van graaf Gwijde, en vervolgens aan zijn beide ooms Jan van Namen en Filips van Chieti. Dezen lieten te Dendermonde groten van het Brabants type slaan, die vroeger werden beschouwd als eigentijdse vervalsingen wegens de slechte kwaliteit van het metaal. Er bestaat echter geen twijfel meer dat het hier wel degelijk om officiële uitgiften gaat met een verlaagd gehalte (Tourneur, RBN 1955, p. 90). Ook bestaat er een anonieme groot van Dendermonde met de titels van Brabant (zie het exemplaar verkocht in onze veiling 91, 24 maart 2007, 974). Strijdend tegen de Fransen sneuvelt Willem van Gulik in 1304 tijdens de slag van Mons-en-Pévèle. - Gui de Dampierre réunit les seigneuries de Béthune et Termonde à ses possessions flamandes par son mariage avec Mathilde de Béthune. Il les céda ensuite en apanage à son fils Robert de Béthune. Pendant la période de troubles qui suivit l'invasion de la Flandre par l'armée française, l'emprisonnement de Gui de Dampierre et de Robert de Béthune sur ordre de Philippe le Bel, et la victoire des Éperons d'or en 1302, la régence du comté fut brièvement confiée à Guillaume de Juliers, le petit-fils de Gui de Dampierre, puis à ses oncles Jean de Namur et Philippe de Thiette. Ceux-ci frappèrent à Termonde des gros au type brabançon qui furent parfois considérés comme des faux d'époque vu la mauvaise qualité de leur alliage, mais qui sont bien des émissions régulières au titre affaibli (Tourneur, RBN 1955, p. 90). Il existe également un gros anonyme de Termonde au titre de Brabant (voir l'exemplaire vendu dans notre vente 91, 24 mars 2007, 974). Guillaume de Juliers périt en 1304 à la bataille de Mons-en-Pévèle en combattant l'armée française. (Guy of Dampierre united the lordships of Béthune and Termonde with his Flemish possessions through his marriage to Mathilde of Béthune. He subsequently granted them as an appanage to his son, Robert of Béthune. During the period of unrest that followed the invasion of Flanders by the French army—including the imprisonment of Guy of Dampierre and Robert of Béthune on the orders of Philip the Fair, and the victory at the Battle of the Golden Spurs in 1302—the regency of the county was briefly entrusted to William of Jülich, Guy of Dampierre’s grandson, and subsequently to his uncles, John of Namur and Philip of Thiette. These regents struck gros coins in Termonde modeled on the Brabant type; owing to the poor quality of their alloy, these were sometimes regarded as contemporary forgeries, but they are, in fact, regular issues struck with a debased standard (Tourneur, RBN 1955, p. 90). There also exists an anonymous gros from Termonde struck to the Brabant standard (see the specimen sold in our Sale 91, March 24, 2007, lot 974). William of Jülich perished in 1304 at the Battle of Mons-en-Pévèle while fighting against the French army.)"
Numista shows groats of Philip of Chieti, John of Namur and Robert III of Bethune but not this one.
Recorded mintage: unknown.
Specification: billon; this specimen 3,25 g.
Catalog reference: Gaill. -; Chalon, RBN (1853), 160, 2; Martiny 14-DE/3.
- Roberts, James N., The Silver Coins of Medieval France (476-1610 AD), S. Salem, NY: Attic Books, 1996.
- [1]Elsen, Philippe, et al., Vente Publique 164: Monnaies du duché de Brabant et du royaume de Belgique, Brussels: Jean Elsen et ses Fils S.A., 2026.
Link to:
- Flanders (1332-34) 1/2 groat, Louis of Nevers
- Coins and currency dated 1302